TỪ PHẢN ỨNG CỦA DƯ LUẬN TRÊN MẠNG XÃ HỘI VỀ CHƯƠNG TRÌNH TIẾNG VIỆT CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC, SUY NGẪM CÁCH THỨC GIÁO VIÊN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ MỚI NẢY SINH

Mạng xã hội những năm gần đây đã phổ biến trong đại đa số các tầng lớp nhân dân. Đây là một phương tiện có cả ưu điểm và hạn chế. Nhờ có mạng xã hội, người dân tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng, đa dạng, đa chiều. Tuy nhiên, chính ưu điểm đó cũng phát sinh hệ lụy, nếu là các thông tin bổ ích sẽ trở thành động lực góp phần thúc đẩy sự phát triển; ngược lại, nếu thông tin sai lệch, bóp méo sự thật hoặc bị thế lực phản động lợi dụng thì sẽ biến thành vũ khí phá hủy tiến trình phát triển tiến bộ xã hội.

Khi năm học 2018-2019 mới bắt đầu, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết, hình ảnh, video clip phản ánh về các vấn đề liên quan đến cải cách giáo dục. Số lượng đăng tải, chia sẻ, lượt xem, bình luận và thể hiện cảm xúc đối với những bài có nội dung trái chiều, phản đối chương trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo công nghệ giáo dục chiếm tỷ lệ khá lớn. Một số bài viết phản ứng dữ dội với chương trình cải cách, trích dẫn không đầy đủ lời của các giáo sư tham gia chương trình cải cách, phân tích theo chiều hướng tiêu cực, phê phán, thậm chí tự ý quy kết trách nhiệm các lãnh đạo bộ, ngành. Điều này gây ảnh hưởng tới tâm lý của các bậc cha mẹ học sinh, thậm chí có thể dẫn tới hoang mang trong dư luận; nếu không xử lý tốt có thể dẫn đến nhiều vấn đề phát sinh. Đây chỉ là một trong nhiều tình huống nảy sinh từ mạng xã hội, đến nay có thể kiểm soát được và không trở thành vấn đề lớn. Nhưng tình huống này cũng đặt ra yêu cầu về cách thức giải quyết sao cho phù hợp với vấn đề mới nảy sinh, nhất là đối với đội ngũ giáo viên và tùy vào mức độ nghiêm trọng, tầm ảnh hưởng khác nhau mà có cách thức xử lý khác nhau. Tuy nhiên, qua tình huống trên, thiết nghĩ, trong quá trình thực hiện công vụ, khi gặp vấn đề mới nảy sinh, là người giáo viên cần chủ động và chú ý thực hiện tốt một số nội dung như sau:

Thứ nhất: Bình tĩnh, không hoang mang dao động, kiên định lập trường, nắm vững kiến thức về vấn đề mình phụ trách.

Vấn đề mới nảy sinh có thể bắt nguồn từ những khúc mắc rất nhỏ của một bộ phận quần chúng do thiếu hiểu biết hoặc chưa hiểu biết sâu, rõ, cặn kẽ, tường tận về một chính sách nào đó của Đảng và Nhà nước. Những thắc mắc đó có thể lôi cuốn thêm nhiều người vào cuộc một cách tự phát hoặc có chủ đích của thế lực chống phá chính quyền, chống phá chế độ, lợi dụng vấn đề để tạo dư luận xấu. Bởi vậy, người giáo viên phải bình tĩnh khi tiếp cận vấn đề mới nảy sinh trên mạng xã hội cần có sàng lọc, phân tích rõ đâu là khúc mắc chính đáng của nhân dân, đâu là nội dung xuyên tạc, lợi dụng của các phần tử xấu,… để có ứng xử phù hợp. Trong quá trình triển khai thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước, người giáo viên được tham gia các khóa tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ, cần nắm vững kiến thức về vấn đề mình phụ trách để kiên định lập trường, không hoang mang dao động.

Vấn đề mới nảy sinh đôi khi vượt ra ngoài dự đoán, không trong khuôn khổ nội dung tài liệu, giáo trình hay kiến thức tập huấn, bồi dưỡng. Muốn tạo thế chủ động, người giáo viên cần thường xuyên tự cập nhật, bổ sung kiến thức mới, mặt khác, cần nhìn nhận rõ những tồn tại trong vấn đề mình phụ trách để có hướng xử lý phù hợp, bổ sung những nội dung chưa thực sự hoàn thiện.

Thứ hai: Lắng nghe, giải thích cho quần chúng; có thái độ dứt khoát, kiên quyết đối với những đối tượng lợi dụng sự việc vì mục đích xấu.

Nội dung của vấn đề mới nảy sinh có thể được hiểu là những điều mà một bộ phận quần chúng cho rằng chưa phù hợp nguyện vọng, quyền lợi của mình. Hình thức biểu hiện nội dung đó có thể phù hợp hoặc không phù hợp với mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Bởi vậy, đối diện với vấn đề mới nảy sinh thuộc lĩnh vực mình phụ trách, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, người giáo viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm giải thích rõ cho bộ phận quần chúng có khúc mắc hiểu rõ. Đây có thể hiểu là một phần của công tác dân vận. Mục đích của việc giải thích là ngăn ngừa các biểu hiện thái quá, cực đoan, nhất là phòng ngừa các đối tượng phản động lợi dụng tình hình, gây xáo trộn tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, từ “chuyện bé xé ra to”;… Có như vậy mới kiểm soát tốt tình hình để chủ động trong việc giải quyết. Việc phân hóa đối tượng trong vấn đề mới nảy sinh giúp cho người giáo viên có cách thức ứng xử phù hợp. Đối với quần chúng do hạn chế hiểu biết, việc giải thích thỏa đáng sẽ ngăn ngừa và dập tắt phản ứng thái quá. Những đối tượng xấu, các thế lực phản động chỉ lợi dụng sự việc. Bởi vậy, là người giáo viên, giảng viên, cần có thái độ kiên quyết, dứt khoát từ chối đôi co không cần thiết.

Thứ ba: Tuyên truyền, khẳng định chắc chắn, có minh chứng về tính đúng đắn, tiến bộ, ưu việt của vấn đề mình phụ trách.

Đa phần những vấn đề mới nảy sinh thường dựa trên cơ sở một chính sách mới được áp dụng, lĩnh vực còn chưa được phổ biến sâu rộng trong quần chúng nhân dân, chưa trở thành nền nếp trên diện rộng, còn một bộ phận quần chúng chưa nắm rõ. Đối với vấn đề mình phụ trách, giáo viên luôn được trang bị đầy đủ những kiến thức về tính đúng đắn, tiến bộ, khoa học. Điều này giúp bản thân người giáo viên tự tin, kiên định lập trường và phải đem hiểu biết đó để tuyên truyền trong quần chúng, giúp cho quần chúng nhận thức rõ, đầy đủ vấn đề. Người giáo viên phải làm tốt nhiệm vụ truyền đạt kiến thức thông qua bài giảng; mặt khác, phải bảo vệ được tính đúng đắn, tiến bộ, ưu việt trong chính sách của Đảng và Nhà nước. Đối với những hạn chế, tồn tại, người giáo viên cần đánh giá đúng mức độ, đặt trong tương quan so sánh với tính ưu việt, tiến bộ của chính sách để giải thích có thuyết phục.

Thứ tư: Nhìn nhận vấn đề mới nảy sinh bằng quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển.

Người giáo viên cần quán triệt nhận thức về sự vật, hiện tượng với quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển; trong đó bao gồm cả nhận thức về vấn đề mới nảy sinh. Quan điểm nhận thức như trên cho phép người giáo viên hiểu rằng vấn đề mới nảy sinh là một mặt của mâu thuẫn trong mối tương quan với những ưu điểm, lợi thế, tính tích cực của một chỉnh thể là chính sách có liên quan. Giải quyết tốt mâu thuẫn đó, phù hợp với xu thế phát triển, sẽ góp phần khắc phục được những hạn chế, hoàn thiện hóa, tối ưu hóa chính sách; hoặc là cơ sở để chính sách mới ưu việt hơn ra đời thay thế cho chính sách cũ. Bởi vậy, vấn đề mới nảy sinh không phải đáng ngại, không thể né tránh, mà là một hiện tượng phù hợp quy luật phát triển của xã hội. Với nhận thức đó, người giáo viên luôn có tâm thế sẵn sàng trước những vấn đề mới nảy sinh, bình tĩnh giải quyết có hiệu quả.

Thứ năm, nêu cao tinh thần trách nhiệm phối hợp với cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu để giải quyết các trường hợp vi phạm pháp luật.

Vấn đề mới nảy sinh có thể dẫn tới vi phạm pháp luật như kích động, bạo lực, phá hoại tài sản, biểu tình trái phép, nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến lợi dụng để chống phá chế độ, chống phá Đảng, Nhà nước. Giáo viên cần nhận định đúng tình hình, kịp thời báo cáo, phối hợp tốt khi được yêu cầu, nếu có chứng cớ, cần bảo vệ và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Trở lại vấn đề dư luận về chương trình Tiếng Việt theo công nghệ giáo dục để thay cho lời kết, tác giả nhận định: Trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, giáo viên đã cơ bản thực hiện tốt những vấn đề nêu trên. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận nhỏ các bậc cha mẹ học sinh chưa hiểu rõ về chương trình mới cải cách, có tâm lý e ngại, lo lắng, một số ít có phản ứng tiêu cực trên mạng xã hội. Vì vậy, người giáo viên, nhất là giáo viên tiểu học cần chứng minh tính đúng đắn của chương trình mới cải cách nhằm giải tỏa khúc mắc của các bậc cha mẹ học sinh, ngăn chặn tình hình diễn biến xấu. Tin tưởng rằng với tinh thần nêu cao vai trò, trách nhiệm của giáo viên, môi trường giáo dục sẽ ngày càng tiến bộ và đạt nhiều thành tích cao hơn, góp phần vào sự phát triển chung của địa phương, đất nước.

ThS. Triệu Thị Phượng Chuyên

Phòng NCKH-TT-TL