TÌM HIỂU NGUYÊN TẮC HIỆP THƯƠNG DÂN CHỦ CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM

Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quy định: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, hiệp thương dân chủ, phối hợp thống nhất hành động. Khi phối hợp và thống nhất hành động, các thành viên của Mặt trận tuân theo Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời vẫn giữ tính độc lập của tổ chức mình”. Trong các nguyên tắc hoạt động của Mặt trận Tổ quốc thì hiệp thương dân chủ là nguyên tắc trung tâm, xuyên suốt, thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ góp phần tăng cường đồng thuận xã hội, thực hành dân chủ và xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân tộc. Do đó, trong tổ chức và hoạt động Mặt trận Tổ quốc phải áp dụng nguyên tắc hiệp thương dân chủ nhằm tập hợp và phát huy các lực lượng trong xã hội hướng vào mục tiêu chung.

Về mục tiêu của nguyên tắc hiệp thương dân chủ là tạo ra sự thống nhất ý chí và hành động của các thành viên trong Mặt trận Tổ quốc trước tình hình và nhiệm vụ đặt ra. Hiệp thương dân chủ càng thấu đáo, đồng thuận cao thì tổ chức phối hợp thống nhất hành động càng thuận lợi và đạt hiệu quả.

Về tính chất của hiệp thương dân chủ là tự do tư tưởng, tôn trọng lẫn nhau, thống nhất trong đa dạng trên cơ sở nhận biết và tôn trọng sự khác biệt, cùng nhau trao đổi hướng tới đồng thuận vì lợi ích chung. Mọi thành viên đều bình đẳng và độc lập thể hiện chính kiến của mình, không quy chụp, mệnh lệnh, áp đặt dưới mọi hình thức. Cái cốt lõi và cũng là thước đo của hội nghị hiệp thương dân chủ trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là thực hành dân chủ, phát huy trí tuệ, đề cao trách nhiệm đại diện của mọi thành viên, thuyết phục lẫn nhau, hướng tới sự đồng thuận, thống nhất ý chí và hành động vì lợi ích chung.

Về ý nghĩa của hiệp thương dân chủ là tính xã hội rộng rãi, tập hợp đông đảo mọi lực lượng, giai tầng xã hội trong vai trò liên minh chính trị. Thực tiễn cho thấy, do liên minh mà cần phải hiệp thương, hiệp thương dân chủ mới giữ được sự tồn tại của liên minh một cách thực chất. Vì vậy, có thể hiểu hiệp thương trong hoạt động của Mặt trận là cùng thảo luận, bàn bạc để đi tới chỗ cùng thống nhất về một số vấn đề, hoặc chủ trương nào đó do Mặt trận khởi xướng

Nội dung chủ yếu của hiệp thương dân chủ trong Mặt trận bao gồm: Giới thiệu và hiệp thương ứng viên vào ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, vào đoàn chủ tịch ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, vào Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; cử các chức danh trong ban thường trực ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp. Xây dựng chương trình hành động toàn khóa và chương trình phối hợp, thống nhất hành động hằng năm của ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam mỗi cấp. Quyết định tổ chức các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước. Hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân các cấp. Ngoài ra, Mặt trận cần hiệp thương một số nội dung khác như: Nhiệm vụ tập hợp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân; xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước; thực hiện giám sát và phản biện xã hội…

Những năm qua, Mặt trận Tổ quốc tỉnh Bắc Kạn luôn thực hiện tốt nguyên tắc hiệp thương dân chủ trong tổ chức và hoạt động của mình. Mặt trận Tổ quốc các cấp trong tỉnh đã chủ trì hiệp thương, phối hợp với các tổ chức thành viên vận động nhân dân huy động được nhiều nguồn lực để phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Tích cực tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội; chăm lo, giúp đỡ người nghèo, gia đình chính sách. Đặc biệt, trong cuộc Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, Mặt trận Tổ quốc tỉnh đã thực hiện tốt trách nhiệm trong việc tổ chức hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Mặt trận Tổ quốc các cấp trong tỉnh đã phối hợp, tham gia với Ủy ban nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân cùng cấp thành lập các tổ chức phụ trách công tác hiệp thương ở địa phương đảm bảo khách quan, công tâm, vô tư, chính xác. Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp đã thực hiện tốt vai trò chủ trì tổ chức hiệp thương, lựa chọn giới thiệu những người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Qua đó, góp phần bảo đảm để cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, đúng pháp luật.

Hiệp thương dân chủ là nguyên tắc tổ chức và là phương thức hoạt động đặc trưng, mang bản sắc của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Bản chất của Hiệp thương dân chủ trong Mặt trận chính là sự thực hành dân chủ, phát huy trí tuệ, đề cao trách nhiệm đại diện của mọi thành viên, thuyết phục lẫn nhau, hướng tới sự đồng thuận, thống nhất ý chí và hành động vì lợi ích chung. Thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ có sức lan tỏa rộng khắp, làm phong phú các hình thức và cơ chế thực thi dân chủ trong xã hội. Qua đó góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

ThS. Đàm Thùy Dương

Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng