NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ THẢO LUẬN TRONG GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Phương pháp giảng dạy là cách thức, biện pháp mà người giảng viên truyền tải kiến thức đến học viên. Nó có vai trò quan trọng đối với kết quả dạy học nói chung và giảng dạy lý luận chính trị nói riêng. Học viên có tiếp nhận được những kiến thức từ phía giảng viên hay không phụ thuộc rất nhiều vào cách chuyển tải nội dung của người giảng viên đó.

Hiện nay, đổi mới phương pháp giảng dạy nói chung, giảng dạy lý luận chính trị nói riêng tại các trường chính trị đang là một trong những vấn đề quan trọng. Mục tiêu của sự đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khắc phục những hạn chế của phương pháp giảng dạy truyền thống, giảng dạy theo lối truyền thụ kiến thức một chiều…Một vấn đề đặt ra làm thế nào để người học hiểu và vận dụng đúng lý luận vào hoạt động thực tiễn công tác của người học, từ đó khơi gợi sự đam mê từ phía học viên, góp phần làm cho hoạt động dạy và học đạt kết quả cao nhất, để làm được điều đó, bản thân mỗi giảng viên ngoài việc trang bị cho mình vốn kiến thức cơ bản còn cần áp dụng những phương pháp giảng dạy tích cực. Trong phạm vi bài viết này, tôi xin đề cập đến việc sử dụng phương pháp làm việc nhóm trong giờ thảo luận. Phương pháp dạy học tích cực này mang đến hiệu quả cao và hỗ trợ cho việc giảng dạy và học tập, thúc đẩy tính sáng tạo, chủ động, tích cực của học viên. Trong đó, thảo luận nhóm là một trong những phương pháp quan trọng và không thể thiếu được. Thảo luận nhóm là quá trình bàn bạc, trao đổi giữa các thành viên trong nhóm về một vấn đề cụ thể, nhằm thu thập những ý kiến trên cơ sở tìm hiểu, đánh giá, phân tích và xử lý vấn đề đã đưa ra.

Hiện nay, thảo luận trên lớp là một trong những phương pháp dạy học tích cực được sử dụng nhiều trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học. Để khắc phục lối học thụ động, cần phải sử dụng phối hợp nhiều phương pháp, phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học hiện đại. Phương pháp này giúp người học tự giác, tích cực, chủ động tiếp thu kiến thức; đồng thời có nhiều điều kiện bộc lộ những quan điểm của mình, tạo không khí học tập sôi nổi, kích thích học viên tham gia vào quá trình học tập. Như vậy sẽ đáp ứng được mục tiêu lấy người học làm trung tâm.

Trong xu thế hội nhập, khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển thì yêu cầu làm việc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết, vì trong thực tế cuộc sống mỗi người đều có cách nhìn nhận khác nhau về cùng một vấn đề, do đó làm việc theo nhóm có thể phát huy được những mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn thiện cho nhau những điểm yếu, hơn nữa nó còn tạo ra được sự hứng thú trong học tập. Vậy để thực hiện thành công một buổi thảo luận trên lớp cần thực hiện các bước như sau: Giới thiệu vấn đề cần thảo luận; xác định nhiệm vụ của các nhóm; thành lập các nhóm; chuẩn bị địa điểm làm việc nhóm; lập kế hoạch làm việc; tiến hành giải quyết nhiệm vụ; báo cáo kết quả thảo luận trước lớp. Ngoài ra, muốn thực hiện tốt quy trình thảo luận trên lớp đòi hỏi giảng viên và học viên phải có sự phối hợp nhịp nhàng và cần thực hiện tốt các nội dung sau:

Thứ nhất, trước khi tiến hành thảo luận nhóm, giảng viên chuẩn bị vấn đề cần thảo luận, các câu hỏi thảo luận rõ ràng, cụ thể và nằm trong nội dung của phần học. Bên cạnh đó giảng viên cũng tạo ra không khí cởi mở, thân thiện, vui vẻ, tránh gây không khí áp lực đối với học viên. Về phía học viên phải chuẩn bị trước tài liệu, thông tin có liên quan đến vấn đề cần thảo luận. Các thành viên trong nhóm phải chú ý lắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác, khi phát biểu phải có kỷ luật, tự chủ. Trong quá trình thảo luận cần có sự tương tác giữa tất cả các thành viên trong nhóm.

Thứ hai, sau khi đưa ra các vấn đề cần thảo luận, giảng viên tiến hành giao nhiệm vụ cho các nhóm, phân nhóm, cử hoặc bầu ra nhóm trưởng, sắp xếp chỗ ngồi hợp lí.

Thứ ba, khi học viên thảo luận nhóm, giảng viên cần di chuyển xung quanh các nhóm, im lặng quan sát các nhóm làm việc. Nếu học viên gặp khó khăn, bế tắc hoặc tranh luận ngoài đề, giảng viên cần can thiệp kịp thời, hướng dẫn nhóm đi đúng hướng thảo luận theo yêu cầu.

Thứ tư, sắp xếp thời gian cho các nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình và các thành viên cùng các nhóm khác tham gia bổ sung, hoàn thiện vấn đề.

Thứ năm, cuối buổi thảo luận, giảng viên sẽ tổng hợp kết quả thực hiện của từng nhóm trong quá trình thảo luận, nhận xét, bổ sung, định hướng, neo chốt nhưngc kiến thức cơ bản, ghi nhận đóng góp của các nhóm và chấm điểm.

Có thể nói, làm việc nhóm là một phương pháp giúp cho giờ học có hồn, thật sự sôi nổi, học viên mạnh dạn tham gia phát biểu một cách tích cực và nhằm nâng cao chất lượng học tập; giúp phát huy sức mạnh của tập thể trong thảo luận, cùng cộng đồng trách nhiệm, cùng tham gia, cùng chia sẻ trách nhiệm trong học tập, tự giám sát lẫn nhau, ai học tốt, chưa tốt để hỗ trợ, giúp đỡ nhau, chọn ra phương pháp học tập tốt nhất, có hiệu quả nhất. Đồng thời, qua làm việc nhóm giúp học viên luôn có nhận thức đúng đắn, rõ ràng ý nghĩa, tầm quan trọng của bài học và có tinh thần học hỏi, phấn đấu vươn lên khắc phục mọi khó khăn trong quá trình học tập. Từ đó, mỗi học viên xây dựng kế hoạch và phương pháp học tập phù hợp, xây dựng quỹ thời gian hợp lý, hình thành thói quen đọc và nghiên cứu tài liệu tìm kiếm nhiều thông tin để nâng cao hiệu quả giờ học.

Từ kinh nghiệm đúc rút  được trong giảng dạy và tổ chức thảo luận ở các lớp học tại Trường Chính trị tỉnh Bắc Kạn, bản thân là một giảng viên luôn nhiệt huyết, tâm đắc với nghề và nhận thấy trong giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc chương trình đào tạo Trung cấp Lý luận Chính trị thì phương pháp thảo luận nhóm cũng đóng góp rất tích cực cho thành công của giờ giảng. Trong quá trình thảo luận, học viên sẽ có điều kiện để làm rõ hơn các quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ nhiều nguồn tài liệu; có thể bổ sung được nhiều ý kiến hơn từ những hiểu biết vốn có của mỗi người về vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc. Cũng từ đó giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh càng được khẳng định hơn nữa đối với Đảng, với dân tộc ta; làm tăng thêm lòng yêu mến, tự hào về tấm gương Bác Hồ vĩ đại.

Ngày nay, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực của học viên. Đồng thời để khắc sâu, củng cố nội dung bài giảng, gắn lý luận với thực tiễn để học viên nắm vững hơn kiến thức đã học thì có nhiều giải pháp để giảng viên lựa chọn. Trong đó, thảo luận nhóm luôn là phương pháp được quan tâm và thực hiện có hiệu quả./.

ThS Nguyễn Thị Thu Huyền

Giảng viên khoa Lý luận cơ sở

—–

Chú thích ảnh bìa: Hình minh họa thảo luận nhóm. Nguồn ảnh: Sưu tầm từ internet.