CUNG CẤP VÀ SỬ DỤNG DỊCH VỤ CÔNG TRỰC TUYẾN MỨC ĐỘ CAO GÓP PHẦN HIỆN THỰC HÓA CHÍNH QUYỀN ĐIỆN TỬ TỈNH BẮC KẠN

Chính quyền điện tử là chính quyền ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, tăng cường công khai, minh bạch thông tin, cung cấp dịch vụ công tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.  Theo đó ngày 09 tháng 10 năm 2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn đã ban hành Quyết định số 1597 về việc phê duyệt Kiến trúc Chính quyền điện tử tỉnh Bắc Kạn, phiên bản với mục tiêu tổng quát là: Kiến trúc Chính quyền điện tử (CQĐT) tỉnh Bắc Kạn là cơ sở đưa ra các quyết định đầu tư triển khai CQĐT kịp thời, chính xác; nâng cao hiệu quả, chất lượng các dịch vụ công trực tuyến của tỉnh; đảm bảo tính kết nối liên thông, tránh trùng lặp, lãng phí và đạt được mục tiêu xây dựng Chính quyền điện tử tỉnh; là cơ sở cho việc triển khai các hoạt động ứng dụng CNTT tại tỉnh.

Dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) là dịch vụ hành chính công và các dịch vụ khác của cơ quan nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng. DVCTT được áp dụng theo mô hình chính quyền điện tử ở Việt Nam bao gồm 4 mức độ. Mức độ 1: là dịch vụ bảo đảm cung cấp đầy đủ các thông tin về thủ tục hành chính và các văn bản có liên quan quy định về thủ tục hành chính đó. Mức độ 2: là dịch vụ công trực tuyến mức độ 1 và cho phép người sử dụng tải về các mẫu văn bản và khai báo để hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu. Hồ sơ sau khi hoàn thiện được gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Mức độ 3: là dịch vụ công trực tuyến mức độ 2 và cho phép người sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Các giao dịch trong quá trình xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thực hiện trên môi trường mạng. Việc thanh toán lệ phí (nếu có) và nhận kết quả được thực hiện trực tiếp tại cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Mức độ 4: là dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và cho phép người sử dụng thanh toán lệ phí (nếu có) được thực hiện trực tuyến. Việc trả kết quả có thể được thực hiện trực tuyến, gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến người sử dụng. Dịch vụ công mức độ 3 và 4 là hai mức độ cao trong cung cấp dịch vụ công trực tuyến được đánh giá là mang lại nhiều tiện ích, thuận lợi cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp mà còn giảm áp lực giấy tờ và “triệt tiêu” các yếu tố có thể nảy sinh tham nhũng ở các cơ quan quản lý nhà nước. Đây cũng là một trong những mục tiêu hướng đến khi xây dựng và hoàn thiện chính quyền điện tử.

Để hiện thực hóa Chính quyền điện tử trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn Ngày 10/7/2018, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1189/QĐ-UBND giao chỉ tiêu tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) qua dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) mức độ 3, 4 và dịch vụ bưu chính công ích cho các sở, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn năm 2018.

Theo đó, đối với các Sở, ban, ngành: Tỷ lệ TTHC được cung cấp DVCTT mức độ 3 trên tổng số TTHC đạt từ 60% trở lên; tỷ lệ TTHC được cung cấp DVCTT mức độ 4 trên tổng số TTHC đạt từ 20% trở lên; tỷ lệ dịch vụ công mức độ 3 có phát sinh hồ sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 3 đạt từ 50% số dịch vụ trở lên; tỷ lệ dịch vụ công mức độ 4 có phát sinh hồ sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 4 đạt từ 40% số dịch vụ trở lên; tỷ lệ hồ sơ TTHC phát sinh trực tuyến mức độ 3, 4 trên tổng số hồ sơ phát sinh của các TTHC đạt từ 20% trở lên; tỷ lệ TTHC đã triển khai có phát sinh hồ sơ tiếp nhận hoặc trả kết quả giải quyết qua dịch vụ bưu chính công ích (BCCI) đạt từ 70% trở lên số TTHC có phát sinh hồ sơ; tỷ lệ hồ sơ TTHC được tiếp nhận qua dịch vụ BCCI đạt từ 20% trở lên;tỷ lệ mức độ giải quyết hồ sơ TTHC qua dịch vụ BCCI đạt từ 60% trở lên.

Đối với UBND các huyện, thành phố: Tỷ lệ TTHC được cung cấp DVCTT mức độ 3 trên tổng số TTHC phải đạt từ 60% trở lên; tỷ lệ TTHC được cung cấp DVCTT mức độ 4 trên tổng số TTHC đạt từ 15% trở lên; tỷ lệ dịch vụ công mức độ 3 có phát sinh hồ sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 3 đạt từ 50% số dịch vụ trở lên; tỷ lệ dịch vụ công mức độ 4 có phát sinh hồ sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 4 phải đạt từ 40% số dịch vụ trở lên; tỷ lệ hồ sơ TTHC phát sinh trực tuyến mức độ 3, 4 trên tổng số hồ sơ phát sinh của các TTHC đạt từ 20% trở lên; tỷ lệ TTHC đã triển khai có phát sinh hồ sơ tiếp nhận hoặc trả kết quả giải quyết qua dịch vụ bưu chính công ích (BCCI) phải đạt từ 70% trở lên số TTHC có phát sinh hồ sơ; tỷ lệ hồ sơ TTHC được tiếp nhận qua dịch vụ BCCI đạt từ 20% trở lên; tỷ lệ mức độ giải quyết hồ sơ TTHC qua dịch vụ BCCI đạt từ 60% trở lên.

Đối với UBND các xã, phường, thị trấn: Tỷ lệ dịch vụ công mức độ 3 có phát sinh hồ sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 3 đạt từ 25% trở lên; tỷ lệ dịch vụ công mức độ 4 có phát sinh hồ sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 4 đạt từ 10% trở lên; tỷ lệ hồ sơ TTHC phát sinh trực tuyến mức độ 3, 4 trên tổng số hồ sơ phát sinh của các TTHC đó đạt từ 10% trở lên.

Qua một thời gian thực hiện Quyết định số 1189/QĐ-UBND ngày 10/7/2018, trong Báo cáo số 527/BC-UBND Báo cáo công tác cải cách hành chính năm 2018 cho thấy:

Tổng số DVCTT mức độ 3, 4 là 1211 thủ tục ; trong đó 918 dịch vụ mức độ 3 và 293 dịch vụ mức độ 4. Số dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 có phát sinh hồ sơ là 31/918 dịch vụ; số hồ sơ tiếp nhận trực tuyến trên tổng số hồ sơ tiếp nhận là 1024/3087 tổng số TTHC tương ứng đạt tỷ lệ 33%. Số dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 có phát sinh hồ sơ  là 28/293 dịch vụ; số hồ sơ tiếp nhận trực tuyến trên tổng số hồ sơ tiếp nhận là 849/2377 tổng hồ sơ của thủ tục hành chính tưng ứng, đạt tỷ lệ 36%.

Việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết TTHC qua dịch vụ bưu chính công ích: 100% các sở, ngành, UBND các huyện/thành phố đã thực hiện theo đúng quy định. Trong năm 2018, tỉnh đã triển khai kết nối hệ thống dịch vụ công trực tuyến với hệ thống dịch vụ bưu chính công ích nhăm đẩy mạnh việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết TTHC qua dịch vụ bưu chính công ích. Số hồ sơ được tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả qua dịch vụ này là 1420; số hồ sơ chỉ giải quyết và trả kết quả là 1825 hồ sơ.

Kết quả trên cho thấy DVCTT mức độ 3 và 4 đã được các sở, ban, ngành và các huyện/thành phố thường xuyên đôn đốc các đơn vị thực hiện và đã đã được nhũng kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên so với tỷ lệ mà UBND tỉnh giao tại Quyết định số 1189/QĐ-UBND ngày 10/7/2018 thì DVCTT mức độ 3 và 4 có phát sinh hồ sơ còn ở mức thấp hoặc gần đạt. Đặc biệt đối với UBND các xã, phường, thị trấn nhiều đơn vị không có phát sinh sơ trực tuyến trên tổng số dịch vụ công mức 3 và 4. Nguyên nhân của việc các DVCTT mức độ cao chưa đạt được tỷ lệ cao là: Do  nhiều người dân chưa từng tiếp xúc công nghệ thông tin, mà ở đây là máy vi tính, chưa biết máy vi tính, Internet là gì. Một khi không có máy móc, thiết bị (nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xã) thì rất khó nói đến chuyện dùng dịch vụ công trực tuyến. Mặt khác một bộ phận dân cư là người dân lao động, nông dân, khả năng sử dụng, cập nhật Internet còn thấp nên đây là một trong những khó khăn, trở ngại nhất khi triển khai dịch vụ này đến người dân. Hơn nức hệ thống mạng đôi khi còn gặp trục trặc trong việc truyền tải dữ liệu nên đôi khi việc đăng ký hay cập nhật cũng còn gặp khó. Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác như: tâm lý lo ngại về sự không thuận tiện, mất an toàn thông tin khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, nên đa số người dân vẫn lựa chọn cách truyền thống, đến trực tiếp cơ quan chức năng để thực hiện thủ tục hành chính. Hoặc việc tuyên truyền, phổ biến về lợi ích dịch vụ công này vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều người khác không biết phải tìm các dịch vụ công trực tuyến ở đâu, chỉ nghe mang máng là có dịch vụ như thế.

Trong thời gian tới để việc cung cấp và sử dụng DVCTT mức 3 và 4 đạt tỷ lệ cao hơn nữa góp phần hoàn thiện chính quyền điện tử tỉnh Bắc Kạn chúng ta cần thực hiện các giải pháp như:

Một là, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nâng cao ý thức người dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến; Thường xuyên tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho các đơn vị nghiệp vụ về các dịch vụ công trực tuyến, đào tạo bổ sung về chuyên môn nghiệp vụ đảm bảo nắm đầy đủ thủ tục hành chính theo từng nhóm ngành đối với công chức tiếp nhận và trả kết quả, từ đó nâng cao chất lượng đội ngũ công chức thực hiện quản lý và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Hai là, các sở, ban, ngành, huyện/thành phố theo chức năng, nhiệm vụ được giao chỉ đạo triển khai đồng bộ, hiệu quả các Nghị quyết, Chỉ thị, các chương trình, kế hoạch của Chính phủ và các nghị quyết, quyết định của HĐND và UBND tỉnh về đẩy mạnh phát triển và ứng dụng CNTT; tập trung vào giải pháp đẩy mạnh đổi mới, tăng cường ứng dụng CNTT trong công tác quản lý nhà nước, nhất là trong việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với những lĩnh vực bức thiết, liên quan đến người dân và doanh nghiệp.

Ba là, tăng cường sự đảm bảo về an toàn và bí mật thông tin của các cá nhân khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Đối với các dịch vụ công điện tử, vấn đề an ninh dường như mâu thuẫn với sự thuận tiện, dễ sử dụng. Nhu cầu cung cấp nhiều dịch vụ, quy trình đơn giản, thuận tiện cho người dân có thể dẫn đến mất an toàn. Trái lại, dịch vụ đòi hỏi nhiều cấp độ đăng nhập, khai báo thì không thân thiện với người sử dụng dịch vụ.

Bốn là, tăng cường công tác phối hợp, hỗ trợ các đơn vị nghiệp vụ rà soát thủ tục áp dụng theo hướng điện tử hóa. Công khai số lượng hồ sơ xử lý trực tuyến, tỷ lệ hồ sơ xử lý đúng hạn trên trang dịch vụ công trực tuyến.

ThS. Trần Doãn Quyên

Phó Trưởng khoa Nhà nước và pháp luật